آشنایی با 21 قطعه اصلی تابلو برق صنعتی از مواردی است که در ساخت تابلو برق یا تعمیر آن به شما کمک بزرگی خواهد کرد.
این مقاله در رابطه با تابلو برق و اجزای و تجهیزات آشنا خواهید شد. تا در صورت کسب اطلاعات بتوانید از آن استفاده کنید.
همچنین برای مشاوره رایگان می توانید با کارشناسان فنی ما تماس بگیرید.
مهندس صادقی
09127299346
مشاوره و پشتیبانی از ساعت 9 الی 21
انواع تابلو برق صنعتی از نظر جنس :
بطور کلی از نظر جنس تابلوهای برق به 4 دسته تقسیم می گردد.
دسته اول : بدنه ای از جنس آلومینیوم :
در این نوع دسته بدنه آنها از جنس آلومینیوم ساخته شده و در عین مقاوم بودن، بسیار سبک می باشد و از انعطاف پذیری بالایی برخوردار است.
دسته دوم : بدنه ای باجنس فولاد :
بدنه این نوع تابلوها از جنس فولاد کربن و فولاد ضد زنگ است و از مقاومت و دوام بالایی بهره مند بوده و در اثر رطوبت و مواد شیمیایی از خود مقاومت و هرگونه فرسایش و خوردگی از خود مقاومت نشان می دهد.
دسته سوم : فایبرگلاس :
دسته سوم می توان به تابلوهایی از جنس فایبرگلاس اشاره کرد که برای محیط های مرطوب مناسب بوده و در برابر مواد شیمیایی مقاوم می باشد.
دسته چهارم : پلی کربنات :
و درآخر تابلوهایی از جنس پلی کربنات می باشد که بسیار سبک و محکم و غیر رسانا، غیرمغناطیسی است.
4 نوع تابلو برق صنعتی از نظر سطح ولتاژ :
- تابلو برقهای فشار ضعیف یا LV : در ساختمان های معمولی کاربرد دارد.
- تابلو برق های فشار متوسط یا MV : که سطح ولتاژ آن بین 1000 تا 63000 ولت
- تابلو برقهای صنعتی از نوع فشار متوسط
- تابلو برق های فشار قوی یا HV : ولتاژ آن بین 63000 تا 400000 ولت است و در اتاقهای کنترل از این استفاده میکنند.
وظایف اصلی تابلو برق ها :
مهمترین وظایفی که شامل موارد زیر می باشد :
- مراقبت از تجهیزات الکترونیکی،
- کنترل توزیع جریان،
- کنترل موتورهای سه فاز،
- تابلوهای بانک خازنی برای اصلاح ضریب توان،
- توزیع جریان در یک واحد مسکونی یا اداری،
- برای کنترل اتوماتیک فرآیندهای صنعتی استفاده در تابلوهای کنترل صنعتی یا تابلوهای پی ال سی،
- استفاده در تابلوهای مارشالینگ برای برقرار کردن ارتباط میان تابلو برق ها
- سیستم کنترل مرکزی
- و غیره.
شما در مقاله ای جداگانه 12 معیار اصلی ساخت و طراحی تابلو بانک خازنی بررسی و آموزش دادیم. برای مطالعه می توانید مراجعه کنید.
21 قطعه اصلی تابلو برق صنعتی
همانطور که میدانید بسته به نوع تابلوها و کاربردی که دارند، دارای تجهیزات متفاوتی هستند. که در ادامه با هریک از آنها آشنا خواهید شد.
1- بی متال :
برای کنترل جریان در تابلو برق از بیمتال استفاده می گردد. و در زمانی که موتور جریانی بیش از جریان نامی می کشد، این قطعه جریان را قطع می نماید.
به عبارت دیگر زمانی که دمای مدار بیشتر از حد مجاز بالا برود، جریان مدار قطع می کند. یکی از مهمترین کاربرد آن محافظت از موتورهای سه فاز در برابر اورهیتینگ می باشد.
2- کنتاکتور :
یک کلید الکترومغناطیسی است و یکی از فطعات تابلو برق کنتاکتور می باشد که توسط آن از راه دور برای وصل و قطع کردن جریان برق استفاده می گردد. و در مدار عملکردی مشابه رله دارد.
3- فیوز :
یکی دیگر از قطعات تابلو برق صنعتی فیوز می باشد. که مدار را از اضافه بار و اتصال کوتاه محافظت می نماید.
زمانی که جریان بیش از حد افزایش یابد، فیوز می سوزد و ارتباط الکتریکی قطع می گردد، تا به تجهیزات الکتریکی آسیب وارد نشود.
4- رله :
کار این قطعه صدور فرمان قطع یا وصل مدار در هنگام رخ دادن خطاهایی که در مدار است.
5- کلید مینیاتوری :
کلید مینیاتوری مانند فیوز از تجهیزات در برابر اضافه بار و افزایش جریان محافظت می نماید و تنها تفاوت آنها این است که هنگام قطع جریان نمی سوزد و دوباره به مدار باز میگردد.
6- کلید حرارتی :
کلید حرارتی از موتورهای الکتریکی در برابر عدم تعداد فاز، بار حرارتی یا الکترونیکی اضافه و ناهماهنگی های دیگر محفاظت می کند.
7- کلید نشتی جریان یا RCD یا محافظ جان :
محافظ جان برای مراقبت کاربران در برابر برق گرفتگی و شوک الکتریکی در تابلو برق کاربرد دارد. و
هنگامی که در جریان نشتی وجود داشت مدار را قطع می نماید تا از وقوع آتش سوزی و آسیب هاب ناشی از برق جلوگیری نماید.
8- چراغ سیگنال :
چراغ سیگنال ، وضعیت قسمت های مختلف را نشان می دهد. به طور مثال اگر قسمتی خاموش باشد چراغ سیگنال آن نیز خاموش است،
همچنین اگر چراغ قسمتی روشن باشد نشان دهنده فعال بودن آن قسمت می باشد.
9- سوئیچ الکتریکی یا پوش باتن :
نوعی دکمه یا سوئیچ می باشد که قابلیت قطع و وصل کردن جریان برق را به صورت دستی ایجاد می کند.
10- چراغ هشدار :
چراغ نوعی هشدار دهنده می باشد و زمان شناسایی خطر و مشکل روشن می گردد و از راه دور اعلام خطر می کند.
برخی از آنها دارای آژیر نیز می باشند.
11- میکروسوئیچ :
یکی از انواع کلیدهای قطع و وصل جریان که نسبت تغییرات فشار حساس است. بدین معنی که با افت فشار یا بالا رفتن فشار سریع واکنش نشان می دهد.
12- تایمر :
وظیفه این قطعه کنترل و زمان بندی تایم ارسال سیگنال است.
13- ترمینال :
ارتباط میان اجزای داخل تابلو برق و قطعات خارجی برقرار می کند. 2 نوع ترمینال در تابلو برق صنعتی استفاده می شود :
- ترمینال فرمان
وظیفه ترمینال فرمان، فعال کردن سنسورها و میکروسوئیچ ها می باشد و اطلاعات را یه تابلو برق انتقال می دهد. - ترمینال پاور
وظیفه ترمینال پاور، هدایت جریان را به طرف دستگاه های مصرف کننده است.
14- پی ال سی (PLC) :
PLC یا کنترل کننده منطقی برنامه پذیر یک کامپیوتر کنترلی پیشرفته می باشد که فعالیت قطعات و اجزای تابلو برق را مدام تحت نظر دارد و متناسب با برنامه تعریف شده واکنش ها و خروجی های مناسب را ایجاد می نماید. از پی ال سی برای کنترل خودکار سستم ها استفاده می گردد.
15- ترانس ولتاژ یا جریان :
از ترانس ها برای افزایش یا کاهش ولتاژ یا جریان استفاده می گردد.
16- شینه یا شمش مسی :
شینه در مواقعی که جریان برق بسیار زیادی باید از تابلو برق عبور نماید، کاربرد دارد.
درواقع از این قطعه به جای کابل ها استفاده می شود. و به دو حالت عمودی یا افقی در تابلو برق نصب می گردد.
17- سافت استارتر :
سافت استارترها در بعضی از تابلو برق ها برای راه اندازی ملایم موتورها مورد استفاده قرار می دهند.
18- داکت کابل :
جهت محافظت از کابل های و سیم کشی ها متصل به تابلو برق استفاده میگردد. این محفظه علاوه بر محافظت از کابلها و سیمها، سبب زیبا شدن ظاهر تابلو برق و مشخص نشدن سیم کشی ها می گردد.
19- وسایل اندازه گیری :
وسایل اندازه گیری برای اندازه گرفتن پارامترهای متغیر مختلف استفاده میشود مانند کسینوس فی متر، ولت متر، آمپرمتر، فرکانس متر
20- اینورتر :
اینورتر ها یکی از پرکاربردترین قطعات در تابلو برق ها می باشد که از طریق فرکانس دور الکتروموتور را کنترل می نماید.
21- بدنه یا محفظه فلزی تابلو برق :
یکی از مهمترین و اصلی ترین اجزای برای تشکیل یک تابلو برق محفظه فلزی یا همان بدنه می باشد که تمامی تجهیزات و قطعات تابلو برق در آن قرار می گیرد.
اهمیت شناخت قطعات تابلو برق صنعتی
شناخت اجزای مختلف یک تابلو برق نه تنها برای مهندسان و تکنسینهای برق، بلکه برای مدیران پروژه و صاحبان مشاغل صنعتی نیز ضروری است.
درک نحوه عملکرد هر قطعه، امکان تصمیمگیری سریعتر و دقیقتر در هنگام بروز خرابی یا نیاز به تعمیرات را فراهم میکند.
علاوه بر این، انتخاب قطعات مناسب هنگام طراحی یا خرید تابلو برق، هزینههای نگهداری را کاهش داده و طول عمر تجهیزات را افزایش میدهد.
نکات مهم در انتخاب تجهیزات تابلو برق
انتخاب تجهیزات برای یک تابلو برق صنعتی باید بر اساس استانداردها و نیازهای واقعی سیستم باشد. در این بخش، به نکات کلیدی زیر خواهیم پرداخت:
۱. کیفیت و استاندارد قطعات
قطعاتی مانند فیوزها، کلیدهای مینیاتوری و بیمتال باید تأییدیه استاندارد را داشته باشند. استفاده از تجهیزات غیر استاندارد میتواند خطرات جدی ایجاد کند.
۲. تناسب ظرفیت با مصرف
ظرفیت حمل جریان هر جزء باید متناسب با بار واقعی انتخاب شود تا حفاظت کافی تضمین شده و از هزینه های اضافی جلوگیری شود.
۳. انتخاب بدنه مناسب تابلو برق
بدنه تابلو برق باید بر اساس شرایط محیطی، مانند رطوبت، گرد و غبار یا تماس با مواد شیمیایی انتخاب شود.
به عنوان مثال، در محیط های مرطوب، استفاده از فایبرگلاس یا پلی کربنات گزینه مطمئنی است.
نگهداری و سرویس دورهای تابلو برق
یک عامل مهم در افزایش طول عمر یک تابلو برق، نگهداری منظم آن است. در زیر، برخی از جنبه های مهم را بررسی خواهیم کرد:
بررسی سلامت تجهیزات حفاظتی
فیوزها و کلیدهای محافظ جان باید بهصورت منظم تست شوند تا در شرایط اضطراری به درستی عمل کنند.
بازبینی اتصالات و شینهها
محکم کردن اتصالات و اطمینان از سلامت شینه ها میتواند از بروز جرقه یا افت ولتاژ جلوگیری کند.
تمیزکاری و پیشگیری از گردوغبار
گرد و غبار داخل تابلو میتواند باعث افزایش دما و کاهش راندمان قطعات شود. تمیزکاری منظم نقش مهمی در پیشگیری از خرابی دارد.
جمعبندی
تابلو برق صنعتی را میتوان قلب هر تأسیسات صنعتی، تولیدی یا ساختمانی دانست. هر یک از 21 جزء آن وظیفه مهمی را انجام میدهند و در کنار هم، یک سیستم ایمن و کارآمد را تشکیل میدهند.
انتخاب تجهیزات استاندارد، نصب مناسب و نگهداری دوره ای به موقع میتواند ایمنی و کارایی بیشتر سیستم های الکتریکی را تضمین کند.
امیداواریم با مطالعه مقاله 21 قطعه اصلی تابلو برق صنعتی بتوانید تا حدودی با اجزای تابلو برق آشنا شده باشید و برای شما مفید بوده باشد.
